in het teken van de bevrijding

59 jaar na de feiten. Aan de kanalen werd hevig gevochten; de dorpen errond kregen het zwaar te verduren en nog steeds draagt de streek littekens van het oorlogsgeweld. In Damme lopen het Leopold- en Schipdonkkanaal broederlijk naast elkaar in een vredige omgeving, maar het is ooit anders geweest. In 1944 wilden de bevrijders de Scheldemonding vrijmaken om zo de haven van Antwerpen bruikbaar te maken voor de aanvoer van goederen en soldaten (operatie Switchback). De bezetter wilde dit vermijden en verschanste zich achter de kanalen: een strategisch moeilijk te nemen hindernis, zoals de bevrijders aan de lijve hebben kunnen ondervinden.

De Slag om het Molentje werd op 13 en 14 september uitgevochten; de Canadezen slaagden er echter niet in om hier de bezetter te verdrijven. Het werd één van de bloedigste pagina's uit de geschiedenis van de streek.

De bevrijders gaven het echter niet op en ontplooiden een nieuw offensief tussen Strobrugge en Moershoofde. Hier slaagden ze wel in hun opzet, maar het kostte hen vele dagen (6 - 19/10/44) en vele slachtoffers om een bruggehoofd te kunnen vestigen om uiteindelijk te kunnen doorstoten naar de Scheldemonding.

Om dit alles te gedenken richtte de vzw België - Canada dit jaar op 13/09/03 voor de eerste keer de Switchbackmarch in. Het werd een prachtige wandeling in een groene omgeving, vergezeld van een lekker zonnetje. Het mag een succes genoemd worden, want de wandel-, combat- en andere schoenen marcheerden talrijk over de Damse, Aardenbrugse en Maldegemse asfalt en zandweggetjes.
Inschrijven gebeurde in het Canadamuseum te Adegem, van waaruit je met een bus naar 1 van de 4 startplaatsen werd gebracht. De langste mars startte in Damme (32 km) en de kortste in Celie (St.-Laureins; 8km), maar je kon ook vanuit Den Hoorn (24 km) of Eede (16 km) vertrekken. Het traject slingerde zich langsheen de belangrijkste gedenkplaatsen maar ook minder begane paden dwars door het weidse polderlandschap werden hierbij niet geschuwd. We denken hierbij aan de brug van Damme die opgeblazen werd, de wijk "Het Molentje" met het monumentje, de bunkers uit de 1e en 2e Wereldoorlog, de prachtige bevrijdingsmonumenten van Eede, de Shermantank van Balgerhoeke, het Canadees kerkhof, het Canadamuseum en de alom tegenwoordige kanalen die in de herfst van '44 als een natuurlijk fort werden gebruikt. Op verschillende plaatsen werd voor animatie gezorgd zoals een piperband in Eede en een opstelling van oude legervoertuigen aan de brug van Celie.

Naar jaarlijkse gewoonte werd onder grote belangstelling op 21/09/03 ook door verscheidene Damse verenigingen de slag aan het Molentje plechtig herdacht. Na de toespraak van de burgemeester Dirk Bisschop, E.H. Momballieu en een vertegenwoordiging van de plaatselijke jeugdverenigingen volgde een bloemlegging door de betrokken verenigingen (oudstrijders,...) en de bewoners van de wijk. Onder muzikale begeleiding werd de plechtigheid ingezet en beëindigd. En toen werd het weer stil op "Het Molentje..."