DAMME

 

Foto: Schellemolen aan de Damse Vaart te Damme.  

start > nl > monumenten > stadsvesten

 Brugse Poort
 Haringmarkt
 Hoeve De Stamper
 Hoeve Sint-Christoffel
 Huyze de Grote Sterre
 Huyze Sint-Jan
 Middeleeuwse waterput
 Onze-Lieve-Vrouwekerk
 Sas van de Lieve
 Schellemolen
 Stadhuis
 Kazematten
 Standbeeld J. Van Maerlant
 Sint-Janshospitaal
 Slekkeput
 Waterpompen
 Reservaat Damse Vesten
 Damse Vaart
 Vleermuizenreservaat
 Damse Vaart
 Leopoldkanaal
 Schipdonkkanaal
 Damme boekendorp
 Museum Sint-Janshospitaal
 Museum stadhuis Damme
 Schellemolen

 Brugse Poort
 Kazematten
 Fort Sint-Donaas

De Damse stadswallen

Plaats: rondom Damme centrum, 8340 Damme [gps]
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk

De 80-jarige oorlog tussen de Noordelijke Nederlanden en Spanje was de oorzaak van de uitbouw van Damme tot vestingstad.  Damme had op dat moment al een omwalling maar die was niet meer aangepast aan de veranderde manier van oorlogsvoering.  Gevolg: tussen 1615 en 1620 werd door de Spanjaarden een nieuwe verdedigingsgordel aangelegd in de vorm van een 7-ster.  Damme was belangrijk omwille van haar ligging op het kanalennet, omdat het dicht tegen het vijandelijke Sluis ligt en ideaal gelegen is om Brugge te kunnen verdedigen.  De monding van het kanaal "de Lieve" (Damme - Gent) werd binnen de stadsmuren geleid en kwam de stad binnen via een overdekte waterpoort.  Die poort werd later als wapenopslagplaats (kazemat) gebruikt en bestaat nog steeds.  Door de aanleg van de nieuwe stadswallen, moesten een aantal gebouwen (zoals de oude stadspoorten; zie ook Brugse Poort) afgebroken worden.  Men kon de stad nu enkel nog binnen via 2 nieuwe poorten.  In 1702 werden de vesten uitgebreid met een bijkomend hoornwerk in de richting van Sluis.  Een militaire gouverneur bestuurde de stad en Damme zou een vestingstad blijven tot 1760.  In 1786 werden de gronden van de vesten openbaar verkocht en begon het verval in te treden.

De dubbele omwalling is nog steeds goed te zien, maar heeft veel geleden onder de tand des tijds.   Een groot deel van de omwallingen is nu eigendom van de vzw Natuurpunt.  Het doel is de wallen rond Damme volledig te herwaarderen.  In 2001 werd een deel van de buitenste omwalling al opnieuw hersteld, daarbij werden de resten van een oude constructie gevonden.  Het zou hier kunnen gaan om de Brugse poort.  De stadsvesten zijn natuurgebied geworden waar een aantal (zelfs heel zeldzame) diersoorten een ideaal biotoop hebben gevonden. 

In 2008 werd vervolgens een tweede gerestaureerd stuk opengesteld voor het publiek (noordkant).  Deze restauratie kaderde in het Europese Intereg-project "Staats-Spaanse linies" waarbij verschillende verdedigingswerken aan zowel Nederlandse als Vlaamse zijde werden geherwaardeerd.  Dit stuk van de wallen werd volledig in zijn oorspronkelijke staat hersteld maar ook fauna en flora heeft er een prominente plek gekregen; een voorbeeld van mooi samenspel tussen cultuurhistorisch erfgoed en natuur.  Dit moois wordt de bezoeker niet ontzegd want een wandelpad toont je de weg.

Het reservaat zelf is ongeveer 55 ha groot.  Een wandeling langs de stadsvesten is dus zeker de moeite waard.  Tip voor wie geen hoogtevrees heeft en een stevige klim ziet zitten: van op de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk heb je een prachtig zicht op de stervormige omwalling.

Onderstaande digitale tekeningen geven je een beeld van hoe de omwalling van Damme rond 1650 er uit zag. 

1. veld
2. glacis
3. ravelijnsgracht
4. ravelijn
5. hoofdgracht
6. onderwal
7. hoofdwal of bastion
8. centrum stad
A. contrescarp
B. escarp
C. bedekte weg

 

 



 Damme
 Den Hoorn
 Hoeke
 Lapscheure
 Moerkerke
 Oostkerke
 Sijsele
 Vivenkapelle

www.zwinrechteroever.be
www.forten.info
staatsspaanselinies.nl
 

 

 

 

 

 

Hendrik De Leyn - www.damme-online.com